تبلیغات
نماز - «غدیر» بزرگترین عید اسلامى
 
نماز
پنجشنبه 11 آبان 1391 :: نویسنده :

«غدیر» بزرگترین عید اسلامى

«غدیر» بزرگترین عید اسلامى
«غدیر» بزرگترین عید اسلامى

نویسنده:محمدابراهیم موحد

اشاره: 

شاید برخى گمان كنند كه عید غدیر تنها اختصاص به شیعیان دارد و در كلمات پیامبر اكرم، صلى‏الله‏علیه وآله، اشاره‏اى به لزوم بزرگداشت آن نشده است. اما باید گفت كه عید غدیر نیز چون عید فطر و قربان از اعیاد اسلامى، بلكه از بزرگترین اعیاد است، و نخستین كسى هم كه این روز را به عنوان عید اسلامى معرفى كرد، خود پیامبر اسلام، صلى‏الله‏علیه وآله، بود. آنچه در پى خواهد آمد تحقیقى است در زمینه سابقه تاریخى عید غدیر كه امیدواریم مورد استفاده خوانندگان عزیز واقع شود. 
پیامبر اكرم پس از آنكه على‏بن‏ابیطالب را در روز غدیر به جانشینى خود تعیین كرد، در همان روز این عید را اعلام نمود و مراسم آن را بپا داشت، و در خیمه‏اش نشست و با كمال خوشحالى و سرور از تبریك گویندگان استقبال كرد و به آنها مى‏فرمود: 
به من تبریك بگویید... به من تبریك بگویید، زیرا خداوند مرا به نبوت و اهل بیتم را به امامت اختصاص داده است. (1) 
ما در تاریخ پیامبر، شادیهاى او روزى را نمى‏یابیم كه پیامبر گفته باشد: به من تبریك بگویید، حتى روز ازدواجش و روز هجرتش از مكه به مدینه و رهایى از چنگال مشركان، و روز فتح مكه و پیروزى مسلمانان نفرمود به من تبریك بگویید، ولى روز غدیر مكرر مى‏فرمود: به من تبریك بگویید، چرا؟ به خاطر آنكه پیامبر عظمت این روز را بخوبى درك مى‏كرد و از شرافت این خاطره و برترى داشتن این عید بر سایر اعیاد آگاه بود. 
بر همین اساس پیامبر فرمود: 
روز عید غدیر خم بهترین اعیاد امت من است، و آن روزى است كه خداوند تعالى به من فرمان داده با منصوب كردن على بن ابیطالب به عنوان رهبرى كه امتم پس از من به وسیله او هدایت‏یابند; آن روز را یاد كنیم. آن روزى است كه خدا دین را در آن روز كامل و نعمت را تمام گردانید و اسلام را به عنوان یك دین براى مردم پسندید. (2) 
پیامبر در این حدیث، اولا: روز غدیر را یك عید اسلامى جاوید در ردیف سایر اعیاد اسلامى اعلام كرده; ثانیا: عید غدیر را مطلقا برتر از اعیاد اسلامى شمرده است. 
پس از رحلت پیامبر، خود امیرالمؤمنین نیز روز غدیر را به عنوان یك عید اسلامى تلقى كرد (3) و در سالى كه روز غدیر با جمعه مصادف بود خطبه‏اى ایراد نمود و در ضمن آن فرمود: 
خداوند بزرگ در این روز بزرگ در این روز براى شما گروه مؤمنان دو عید بزرگ كه قوام هریك به دیگرى است جمع كرده تا احسانش را نزد شما كامل گرداند و شما را بر راه هدایت آگاه و مطلع كند... از این رو جمعه را مركز تجمع براى پاكسازى گذشته‏ها قرار داده است... بنابراین هیچ توحیدى را جز بر اساس اعتراف به رسالت پیامبر نمى‏پذیرد، و هیچ آیینى را جز توام با ولایت كسى كه به ولایت او فرمان داده قبول نمى‏كند، و اسباب اطاعت او جز با تمسك به ریسمان او و ریسمان اهل ولایت او منظم نمى‏گردد، لذا در روز غدیر آنچه را كه بیانگر اراده‏اش در مورد برگزیدگانش بود بر پیامبرش نازل فرمود، و او را به تبلیغ آن و ترك همنشینى با منحرفان و منافقان و بى‏اعتنایى به آنان مامور ساخت و ضامن نگهدارى او از شر آنان شد. 
آنگاه حضرت امیر، علیه‏السلام، مردم را به اجراى مراسم عید دعوت نمود و فرمود: 
خدا شما را رحمت كند، پس از پایان یافتن اجتماعتان، به سوى توسعه بر زن و فرزند، و نیكى با برادران و شكر نعمتهاى الهى بازگردید، و همه با هم مجتمع باشید تا خدا یگانگى شما را حفظ كند و با یكدیگر نیكى كنید تا خدا الفت و دوستى و صداقت‏شما را نگهدارد، و به یكدیگر هدیه دهید (4) همانگونه كه خدا پاداش شما را در این روز، چند برابر اعیاد گذشته یا اعیاد آینده - جز در موارد مثل آن - قرار داده است. نیكى در این روز (یعنى: روز عید غدیر) ثروت را زیاد و عمر را افزون مى‏كند، و مهربانى به یكدیگر باعث رحمت و عطوفت‏خداوند است. با سعى و كوشش خویش و در حد توانایى خود، از آنچه خدا به شما بخشیده، براى برادران و زن و فرزندانتان آماده كنید و شادى را در میان خود آشكار سازید و با گشاده‏رویى با یكدیگر برخورد كنید. (5) 
بعد از على، علیه‏السلام، امام حسن و امام حسین، علیهماالسلام، نیز روز غدیر را زنده نگاه مى‏داشتند و هر سال، آن روز را به عنوان عید تلقى مى‏كردند و با كمال مسرت و شادى، براى قبول تهنیت و تبریك شاد باش جلوس مى‏نمودند، و به وسیله نماز و روزه و دعا به خدا تقرب مى‏جستند، و در نیكویى و احسان و اطعام تاكید مى‏نمودند، تا تشكر نعمت‏خدا را در چنین روزى كه امیرالمؤمنین، علیه‏السلام، به خلافت و امامت منصوب شده به جاى آورده باشند. آنها در این روز صله رحم مى‏كردند، و خانواده خویش را در وسعت ارزاق قرار مى‏دادند و به ملاقات برادران مى‏رفتند و شیعیان خود را نیز به تمام این كارها دعوت مى‏نمودند. (6)
اكنون به روایات زیر توجه كنید: 

1. ابوالحسن لیثى مى‏گوید: 

امام جعفر صادق، علیه‏السلام، به بعضى از دوستان و شیعیانش كه در حضور او بودند فرمود: 
آیا مى‏دانید روزى كه خدا اسلام را در آن روز براى ما و شیعیانمان عید غدیر قرار داده چه روزى است؟ 
عرض كردند: خدا و رسول و فرزند پیامبر داناترند، آیا روز عید فطر است؟ 
امام فرمود: نه! 
گفتند: آیا روز عید قربان است؟ امام فرمود: 
نه! البته این دو روز، بزرگ و با شرافت هستند اما روز منار دین بزرگتر است، و آن روز هیجدهم ذى الحجه است كه پیامبر خدا، صلى‏الله‏علیه‏وآله، هنگامى كه از حجة الوداع بازگشت و به غدیر خم رسید...». 

2. فرات بن احنف مى‏گوید: 

از امام جعفر صادق، علیه‏السلام، پرسیدم: فدایت‏شوم، آیا مسلمانان عیدى بالاتر از عید فطر و عید قربان و روز جمعه و روز عرفه دارند؟ 
امام فرمود: آرى! بالاترین و بزرگترین و شریف ترین اعیاد روزى است كه خدا دین را در آن روز كامل گردانید، و این آیه را بر پیامبرش محمد، صلى‏الله‏علیه‏وآله، نازل فرمود: الیوم اكملت لكم دینكم و اتممت علیكم نعمتى و رضیت لكم الاسلام دینا. 
سؤال كردم: آن چه روزى است؟ 
فرمود: انبیاى بنى اسراییل وقتى وصیت و امامت را به نفر بعد از خودشان واگذار مى‏كردند، آن روز را عید قرار مى‏دادند، و این روز هم روزى است كه پیامبر، صلى‏الله‏علیه، على، علیه‏السلام، را رهبر مردم قرار داد، و در آن روز چیزهایى نازل شد، و دین كمال یافت و نعمت‏بر مؤمنان تمام گردید. 
عرض كردم: در این روز چه كارى شایسته است انجام دهیم؟ 
امام، علیه‏السلام، فرمود: این روز، روز عبادت و نماز و روز شكر و سپاس خدا، و مسرت به خاطر ولایت ما بر شما از جانب خداست، من دوست دارم این روز را روزه بگیرید. (7) 

3. عبدالرحمن بن سالم از پدرش نقل مى‏كند كه گفت: 

از امام صادق، علیه‏السلام، پرسیدم: آیا مسلمانان غیر از روز جمعه و عید قربان و عید فطر، عید دیگرى دارند؟ 
فرمود: آرى عیدى بزرگتر! 
گفتم: فدایت‏شوم، كدام عید است؟ 
فرمود: روزى كه پیامبر خدا امیرالمؤمنین را به خلافت نصب كرد و فرمود: هر كس كه من مولاى او هستم على مولاى او است. 
پرسیدم: آن روز چه روزى است؟ 
فرمود: به روز چه كار دارى؟ (8) سال همیشه در گردش است ولى آن روز، روز هجدهم ذى‏الحجه است. 
عرض كردم: چه كارى سزاوار است در آن روز انجام دهیم؟ 
فرمود: خدا را یاد كنید و به روزه و عبادت بپردازید و محمد و آل محمد، صلى‏الله‏علیه وآله، را یاد نمایید، زیرا پیامبر خدا به امیرالمؤمنین، علیه‏السلام، وصیت كرد كه مسلمانان این روز را عید بگیرند و انبیا چنین مى‏كردند; به اوصیا خود همین سفارش را مى‏نمودند و آن روز را عید مى‏گرفتند. (9) 
بر اساس همین روایات است كه مى‏بیند شیعیان از زمان ائمه اطهار تا كنون در تمام كشورها هر سال روز غدیر را عید مى‏گیرند، و به وسیله نماز، تلاوت قرآن و خواندن دعاهاى ماثور به خدا تقرب مى‏جویند، و خدا را بر كامل ساختن دین و تمام نمودن نعمت‏به وسیله امامت على، علیه‏السلام، سپاسگزارى مى‏كنند، و به ملاقات یكدیگر مى‏روند، و با چهره‏اى گشاده با نیكى و احسان و مسرور ساختن خویشاوندان و همسایگان به خدا تقرب مى‏یابند، و اگر یكى ازآنها برادر دینى خود را در این روز ملاقات كند، با او مصافحه مى‏كند و مى‏گوید: 
الحمد لله الذى جعلنا من المتمسكین بولایة امیرالمؤمنین و الائمة الطاهرین (10) 
و هر سال دراین عید سعید، شیعیان به سوى مرقد پیشواى بزرگ، امیرالمؤمنین، علیه‏السلام، در نجف اشرف روانه مى‏شوند، و جمعیتى كه نزد قبر مقدس آن حضرت براى زیارت اجتماع مى‏كنند از نیم میلیون كمتر نیست، كه از هر ناحیه‏اى به آنجا وارد مى‏شوند (11) تا عمق محبت و دوستى،و استحكام اعتقاد به پیشواى راستینشان امیرالمؤمنین، علیه‏السلام، را نسبت‏به خویش تاكید كنند، و شرافت‏حضور نزد مقام مبارك وى را براى خود ثبت نمایند. آنها پراكنده نمى‏شوند تا ضریح مقدس را در بر گرفته و پیشواى خود را زیارت كنند، و بر او سلام داده، و چنانكه گویى آن حضرت در برابر آنها حاضر است‏به او تهنیت گویند (12) و زیارتى خوانند كه از بعضى از ائمه اطهار وارد شده است كه ضمن آن به موقعیتهاى ارزنده و سوابق عظیم حضرت در اسلام و جهاد و تلاش وى در تاسیس اركان دین، و خدمت‏به پیامبر در روز غدیر به عنوان خلیفه پیامبر، گواهى داده مى‏شود. (13) 
آرى! این است‏برنامه شیعیان در هر سال، و پیوسته گویندگانشان در هر زمان و مكانى حدیث غدیر را به طور مسند یا مرسل و بصورت اجمال یا تفصیل بیان مى‏كنند. 
بررسى در مساله غدیر، ما را به این نتیجه مى‏رساند كه تنها شیعیان، روز غدیر را به عنوان عید تلقى نكرده‏اند - هرچند شیعیان بیشتر از دیگران به آن اهمیت مى‏دهند - لكن مسلمانان غیر شیعه نیز آن را عید مى‏گرفته‏اند. 
علامه امینى در كتاب الغدیر (ج‏1، ص‏267) مى‏نویسد بیرونى - كه یكى از اهل تسنن است - روز غدیر را از روزهایى دانسته كه: 
اهل اسلام آن را یكى از اعیاد شمرده‏اند (14) 
ابن طلحه شافعى در كتاب مطالب السئول (ص‏53) هنگامیكه از عید غدیر سخن مى‏گوید چنین تصریح مى‏كند: امیرالمؤمنین روز غدیر خم را در ضمن اشعارش یاد كرده است و از آنجا كه پیامبر اكرم، صلى‏الله‏علیه‏وآله، در روز غدیر این مقام بلند را از میان همه مردم به على، علیه‏السلام، داد، این روز به صورت یك عید بزرگ در آمد. 
آنگاه شافعى در صفحه‏56 اضافه مى‏كند كه: لفظ «مولى‏» هر معنایى را در بر داشته باشد، از سوى پیامبر براى على قرار داده شده، و این خود مقامى والا و منزلتى عظیم است كه پیامبر آن را به على، علیه‏السلام، اختصاص داده است‏بدین جهت این روز، روز عید و روز سرور دوستان او است. 
علامه امینى مى‏گوید: این بیان شافعى دلالت دارد بر اینكه تمامى مسلمین این روز را عید مى‏گیرند چه مسلمانانى كه حضرت على را خلیفه بلافصل پیامبر مى‏دانند و چه مسلمانى كه او را خلیفه چهارم به شمار مى‏آورند، و خلاصه باید گفت، امت اسلامى در شرق و غرب، همگى در این عید با یكدیگر توافق دارند مخصوصا با توجه به اینكه مصریان و اهل مغرب و عراق در قرون گذشته به این روز توجه داشته و آن را روز نماز و دعا و خطبه و سرودن اشعار مى‏دانسته‏اند. 

پى نوشت ها:

1. ر. ك: ابو سعید نیشابورى، شرف المصطفى. 
2. براى توضیح بیشتر ر. ك: الامینى، عبدالحسین، الغدیر، ج 1، ص‏283. 
3. روزى كه قدرت به دست آن حضرت آمد. 
4. و در حدیث‏شریف از حضرت رضا، علیه‏السلام، روایت‏شده است كه فرمود: «یك درهم را در این روز به برادران مؤمن بدهى برابر است‏با هزار درهم كه در اوقات دیگر بدهى‏» و در حدیث دیگر وارد شده است: «كه برابر است‏با صد هزار درهم در غیر این روز.» 
5. الامینى، عبدالحسین، همان، ج‏3، ص 284;الطوسى، محمد بن الحسن، مصباح المجتهد، ص 524. 
6. الموسوى‏العاملى، السید عبدالحسین شریف الدین، المراجعات، ص‏197. 
7. الامینى، عبدالحسین، همان، ج 1، ص 285. 
8. گویا كه راوى پرسید: در كدام روز از روزهاى هفته است؟ 
9. الكلینى، محمد بن یعقوب، الكافى، ج 1، ص 204; الامینى، عبدالحسین، همان، ج 1، ص 285. 
10. نص مذكور، در حدیث‏شریف وارد شده است. 
11. و در حدیث‏شریف از حضرت امام رضا، علیه‏السلام، روایت‏شده كه فرمود: «هر كجا كه باشى سعى كن كه روز غدیر نزد قبر حضرت امیرالمؤمنین، علیه‏السلام، حاضر شوى. 
12. روشن است كه امام مرده و زنده ندارد، و همیشه زنده است و آیه: ولا تحسبن الذین قتلوا فى سبیل الله امواتا بل احیاء ... و آیات دیگر بر این معنى دلالت دارند. 
13. اگر فرصت تنگ نبود نمونه‏اى از جملات این زیارت را براى شما نقل مى‏كردم تا از لابلاى آن لذت ایمان و شیرینى ولایت و سعادت روح و حرارت شوق را بچشد. زیارت مزبور در كتب ادعیه و زیارات نقل شده است. 
14. بیرونى، ابوریحان،الاثار الباقیة، ص 334. 

منبع: ماهنامه موعود





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 27 شهریور 1396 09:05 ب.ظ
Excellent post. I used to be checking continuously this weblog and I'm impressed!
Very useful info specially the closing section :
) I handle such info a lot. I was looking for this particular info for
a long time. Thanks and best of luck.
یکشنبه 15 مرداد 1396 08:04 ق.ظ
Wow, incredible blog layout! How long have you been blogging for?
you make blogging look easy. The overall look of your web site is fantastic, let alone the content!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
گالری تصاویر
  • پرسش و پاسخ نماز
  • -

    وب هکس

    ابزار ذکر روز